Làm một website mất bao lâu? Quy trình từ A đến Z
Câu mình nghe nhiều nhất khi tư vấn là “làm web mất bao lâu”, và câu trả lời thành thật là còn tùy: một landing page gọn có thể xong trong vài ngày, còn web nhiều trang thì tính bằng vài tuần. Nhưng điều ít ai nói thẳng với bạn là phần lớn tốc độ nằm ở chính bạn chứ không phải ở người làm. Dưới đây là toàn bộ quy trình từ đầu tới cuối, kèm những chỗ hay kẹt, để bạn biết mình có thể làm gì cho web về đích nhanh hơn.
Bước 1: Trao đổi và chốt mục tiêu
Trước khi vẽ bất cứ thứ gì, mình cần biết bạn muốn cái web này làm được việc gì, nghe đơn giản nhưng đây lại là khâu quyết định nhanh hay chậm nhất. Một trang để giới thiệu cho có khác hẳn một trang để khách bấm đặt bàn, mà cũng khác một trang để khách nhắn Zalo chốt đơn.
Ví dụ một quán phở thì mục tiêu chính thường là cho khách lạ thấy menu, giá, địa chỉ rồi bấm chỉ đường tới quán. Một spa lại khác, vì khách cần xem bảng giá dịch vụ rồi đặt lịch theo giờ. Một homestay thì cần khách xem phòng, xem giá theo mùa rồi nhắn đặt phòng trực tiếp. Ba mục tiêu đó dẫn tới ba cách dựng trang khác nhau.
Mình thường hỏi bạn vài câu rất cụ thể: khách của bạn là ai, họ tìm bạn lúc nào, bạn muốn họ làm gì ngay khi vào trang. Bạn trả lời càng rõ thì mình càng đỡ phải đoán và sửa tới sửa lui. Khâu này nếu gọn thì chỉ mất một buổi trao đổi, còn nếu bạn còn phân vân làm gì cũng được thì có khi kéo dài mấy ngày chỉ để chốt hướng.
Bước 2: Chuẩn bị nội dung và hình ảnh
Đây là phần hay kẹt nhất, và cũng là phần phụ thuộc vào bạn nhiều nhất. Web không thể tự nghĩ ra món ăn của bạn tên gì, giá bao nhiêu, ảnh trông ra sao, mà phải chờ chữ và ảnh từ bạn. Mình hay nói vui là thiết kế đẹp tới đâu mà không có nội dung thì cũng chỉ là cái khung trống.
Quán phở chưa có tấm ảnh tô phở nào ra hồn, cứ chụp vội bằng điện thoại lúc đông khách nên ảnh tối, lệch, không dùng được. Spa thì chưa thống nhất bảng giá, mỗi nhân viên đọc một kiểu. Homestay có phòng đẹp nhưng ảnh chụp ngược sáng, giường chưa dọn. Mấy thứ nghe nhỏ vậy nhưng cộng lại có thể kéo dài cả tuần, vì web phải nằm chờ.
- Danh sách món hoặc dịch vụ, kèm giá rõ ràng.
- Vài câu giới thiệu thật về bạn, không cần văn vẻ.
- Ảnh sạch, đủ sáng: món ăn, không gian, vài ảnh khách thật nếu có.
- Thông tin liên hệ: số điện thoại, Zalo, địa chỉ, giờ mở cửa.
Mẹo của mình là bạn gom trước mấy thứ này ngay khi vừa bắt đầu, đừng đợi tới lúc mình hỏi mới đi tìm. Bạn chuẩn bị xong sớm một ngày là cả tiến độ nhích lên một ngày.
Bước 3: Thiết kế giao diện
Khi đã có mục tiêu và nội dung, mình bắt đầu dựng bố cục: phần nào nằm trên, phần nào nằm dưới, màu sắc và phông chữ ra sao cho hợp với quán hoặc thương hiệu của bạn. Giai đoạn này thường có vài lần gửi đi gửi lại để bạn xem và góp ý.
Ví dụ với homestay, mình sẽ cho bạn xem thử phần đầu trang: một tấm ảnh phòng lớn, một dòng nói rõ view biển, đặt trực tiếp, kèm một nút nhắn Zalo. Bạn xem rồi nói ảnh này chưa ưng, đổi sang ảnh ban công, thì mình chỉnh lại, vài vòng như vậy là bình thường. Cái quyết định tốc độ ở đây là bạn duyệt nhanh hay chậm: nếu bạn xem trong ngày và góp ý gọn thì một hai vòng là xong, còn nếu mỗi lần gửi phải đợi bạn rảnh mấy hôm mới xem thì khâu này tự nhiên dài ra.
Tốc độ về đích phụ thuộc nhiều vào việc bạn chuẩn bị nội dung và duyệt thiết kế nhanh tới đâu.
Bước 4: Lập trình và ráp nội dung vào
Khi bạn đã gật đầu với giao diện, mình bắt tay vào dựng trang thật và gắn các thứ chạy được: nút nhắn Zalo, nút gọi nhanh, form để khách để lại tên và số, bản đồ chỉ đường, cùng chức năng đặt lịch nếu bạn cần. Đây là phần kỹ thuật, chủ yếu là việc của mình nên bạn đỡ phải lo.
Lúc này nội dung bạn gửi ở Bước 2 mới thật sự được ráp vào từng chỗ. Quán phở thì menu hiện ra gọn gàng, bấm vào số điện thoại là gọi được luôn. Spa thì khách chọn dịch vụ, chọn giờ, bấm đặt lịch là tin nhắn về cho bạn. Nếu tới đây bạn mới phát hiện thiếu vài tấm ảnh hoặc sai giá thì mình lại phải dừng chờ, nên Bước 2 làm kỹ thì Bước 4 chạy rất êm.
Bước 5: Kiểm tra, lên sóng và bàn giao
Trước khi cho khách thấy, mình kiểm tra kỹ, mà quan trọng nhất là xem trên điện thoại, vì gần như toàn bộ khách của bạn sẽ vào bằng điện thoại chứ không phải máy tính. Mình bấm thử từng nút: nhắn Zalo có ra đúng số không, form gửi đi có nhận được không, bản đồ có chỉ đúng quán không. Mấy lỗi nhỏ kiểu chữ bị tràn hay ảnh bị méo thì sửa ngay trong giai đoạn này.
Xong xuôi, mình trỏ tên miền về trang để địa chỉ web của bạn chạy chính thức, rồi bàn giao lại cho bạn. Mình sẽ hướng dẫn bạn những việc tự làm được, ví dụ đổi giá món, thêm ảnh mới, cập nhật giờ mở cửa dịp lễ. Mình cũng dặn thêm vài việc nên làm sau đó: gắn web vào trang Facebook, để link trong phần giới thiệu Zalo, in lên tờ menu để khách quét mã vào xem. Web lên sóng rồi mới là lúc nó bắt đầu làm việc cho bạn.
Vậy tổng cộng mất bao lâu?
Gộp lại, với một landing page gọn một trang thì thường mất từ vài ngày tới hơn một tuần, còn web nhiều trang, nhiều dịch vụ, có đặt lịch hoặc giỏ hàng thì tính bằng vài tuần. Đây là con số thực tế mình hay gặp chứ không phải lời hứa cứng, vì mỗi việc một khác.
Ba thứ quyết định bạn nhanh hay chậm: nội dung đã chuẩn bị sẵn chưa, bạn duyệt thiết kế nhanh không, và phạm vi rộng hay hẹp. Một anh chủ quán đưa đủ ảnh đẹp, bảng giá rõ, xem góp ý trong ngày thì web xong rất nhanh, còn một bạn còn loay hoay tìm ảnh, mỗi tuần mới xem được một lần thì cùng một trang đó có thể kéo dài gấp ba. Phần lớn cây kim đồng hồ nằm trong tay bạn nhiều hơn bạn nghĩ.