Tên miền và hosting là gì? Giải thích đơn giản
Khi đi thuê làm web, bạn sẽ nghe hai chữ “tên miền” và “hosting” lặp đi lặp lại. Nhiều người gật gù cho qua vì ngại hỏi, rồi sau này nhìn hoá đơn mà không hiểu mình trả cho cái gì. Mình viết bài này để bạn nắm gọn hai khái niệm đó trong vài phút, và cách dễ nhất là tưởng tượng website của bạn giống một căn nhà.
Tên miền là gì?
Tên miền chính là địa chỉ nhà của bạn trên mạng. Nó là cái dòng chữ khách gõ vào trình duyệt để tìm tới bạn, ví dụ quanphobaominh.com hay homestaybienxanh.vn. Giống như khách muốn ghé quán thì phải biết số nhà, đường nào, phường nào, không có địa chỉ thì họ không biết tìm bạn ở đâu.
Tên miền không phải mua đứt một lần là xong, mà bạn thuê theo năm và phải nhớ gia hạn. Nếu quên đóng tiền thì địa chỉ đó có thể rơi vào tay người khác, y như bạn bỏ trống mặt bằng quá lâu thì người ta vào thuê mất. Vì vậy mỗi năm tới hạn, bạn cứ trả phí để giữ.
- Chọn tên ngắn, dễ đọc, dễ nhớ, để khách nghe một lần là gõ lại được.
- Nên gắn với tên thương hiệu hoặc nghề của bạn, đừng đặt loằng ngoằng.
- Tránh dấu gạch ngang và con số rối rắm, vì khách hay gõ sai.
Hosting là gì?
Nếu tên miền là địa chỉ, thì hosting là mảnh đất để dựng căn nhà lên đó. Mọi hình ảnh, chữ nghĩa, nút bấm trên web của bạn đều phải nằm ở một chỗ nào đó, và hosting chính là cái chỗ ấy: một máy chủ luôn bật, để bất cứ lúc nào khách gõ địa chỉ vào là website hiện ra ngay.
Điểm hay của hosting là nó mở cửa cả ngày lẫn đêm. Khách xem lúc nửa đêm hay sáng sớm thì trang vẫn ở đó, bạn không phải bật tắt gì cả, cứ như có người trông nhà giùm bạn suốt ngày đêm. Hosting cũng thuê theo tháng hoặc theo năm.
Hosting tốt hay yếu ảnh hưởng thẳng tới trải nghiệm của khách. Đất tốt thì nhà chắc, web tải nhanh và ít khi sập, còn đất yếu thì khách bấm vào phải chờ lâu, hoặc xui hơn là đúng lúc đông khách thì trang lăn ra nghỉ. Với một quán phở hay spa đang chạy quảng cáo, vài giây chờ đó là vài khách bỏ đi.
Tên miền là địa chỉ, hosting là mảnh đất, còn website của bạn là căn nhà dựng trên đó.
Vì sao bạn cần cả hai?
Hai thứ này khác nhau và không thay thế cho nhau được, nên bạn cần đủ cả hai thì website mới chạy.
Cứ hình dung thế này: có địa chỉ đẹp mà không có mảnh đất thì căn nhà chẳng đứng được ở đâu, khách gõ địa chỉ vào cũng chỉ thấy trống trơn. Ngược lại, có cả mảnh đất, xây nhà xong xuôi rồi mà không có địa chỉ để chỉ đường, thì khách lang thang mãi cũng không tìm ra cửa. Phải ghép địa chỉ với mảnh đất thì khách mới tới đúng nhà của bạn.
Khi đặt làm web, bên kỹ thuật sẽ trỏ tên miền về hosting giúp bạn, nghĩa là nối địa chỉ với mảnh đất cho khớp. Bạn không cần biết làm chuyện đó, chỉ cần hiểu rằng cả hai phải có và phải đứng tên bạn. Phần đó mình nói ngay dưới đây.
Điều quan trọng nhất: đứng tên chính bạn
Đây là phần mình muốn bạn nhớ kỹ nhất, vì nhiều chủ quán từng vướng. Tên miền và hosting nên được đăng ký bằng tài khoản và email của chính bạn, không phải của bên làm web.
Lý do rất đời thường: nếu bên làm web giữ hết thì họ đang cầm cả sổ đỏ mảnh đất lẫn giấy tờ địa chỉ của bạn. Một ngày bạn muốn đổi sang chỗ làm khác, hoặc đôi bên cơm không lành, bạn có thể bị giam website, không lấy được tên miền ra, không chuyển được dữ liệu đi. Lúc đó cái tên thương hiệu bạn gây dựng bao năm bỗng nằm trong tay người khác.
- Yêu cầu đăng ký tên miền bằng email và thông tin của bạn.
- Giữ lại tài khoản đăng nhập tên miền và hosting, đừng đưa hết rồi quên.
- Hỏi rõ: “Sau này em muốn chuyển đi thì có lấy lại được toàn quyền không?”
Một bên làm web đàng hoàng sẽ vui vẻ bàn giao cho bạn, vì đó là tài sản của bạn. Họ chỉ giúp bạn dựng và chăm nhà, chứ không giữ giấy tờ của bạn.
Chi phí và vài lưu ý khi chọn
Về tiền, hai khoản này thường không lớn. Tên miền rơi vào khoảng vài trăm nghìn đồng một năm, tuỳ đuôi. Hosting thì tuỳ gói, mà quán nhỏ, homestay hay spa thường chỉ cần gói cơ bản là đủ chạy mượt.
Về cái đuôi tên miền: .com quen thuộc, dễ nhớ, hợp nếu bạn muốn rộng đường về sau, còn .vn cho cảm giác là cơ sở ở Việt Nam, gần gũi với khách trong nước. Cả hai đều ổn, chọn cái nào bạn thấy thuận và dễ đọc cho khách.
Còn cái ổ khoá nhỏ bạn hay thấy ở đầu thanh địa chỉ, gọi là https, là dấu hiệu web an toàn để khách yên tâm. Phần này ngày nay thường được kèm sẵn miễn phí, bạn không phải mua riêng, cứ kiểm tra xem trang của bạn có cái ổ khoá đó là được.