Bàn giao web xong rồi cần làm gì để duy trì?
Nhận web xong, nhiều bạn nghĩ thế là hết việc, cứ để đó cho nó tự chạy. Nhưng web giống chiếc xe máy: mua về rồi vẫn phải đổ xăng, thay nhớt, thi thoảng lau chùi, bỏ bê vài tháng là nó hỏng dần mà bạn không hề hay. Bài này mình liệt kê những việc duy trì đơn giản, phần lớn bạn tự làm được, còn chỗ nào nên nhờ bên kỹ thuật thì mình nói rõ.
Giữ chặt “chìa khoá” của web
Trước khi nói tới chăm sóc, bạn phải chắc một điều: web là tài sản của bạn, và bạn đang cầm chìa khoá. Có ba “chìa” cần nắm: tài khoản tên miền (cái địa chỉ kiểu quanphobaolan.com), tài khoản hosting (nơi chứa web), và tài khoản quản trị để vào sửa nội dung.
Mình gặp nhiều chủ quán nhờ một người quen làm web rồi để người đó giữ hết, đến lúc cãi nhau hoặc mất liên lạc thì coi như mất luôn cái web. Đừng để rơi vào cảnh đó, mà hãy hỏi rõ và lưu lại đủ bốn thứ: tên đăng nhập, mật khẩu, email đăng ký và tên đơn vị bán tên miền. Bạn ghi vào một file riêng, hoặc ít nhất chụp màn hình rồi cất vào Zalo của chính mình.
- Tên miền đứng tên ai? Tốt nhất là email của chính bạn.
- Hosting do bên nào cấp, hết hạn ngày mấy?
- Vào trang quản trị bằng đường link nào, mật khẩu gì?
Gia hạn đúng hạn, đừng để web tắt
Tên miền và hosting đều thuê theo năm, hết hạn mà quên gia hạn thì web tắt ngay, khách gõ địa chỉ vào chỉ thấy trang trắng hoặc một thông báo lỗi. Tệ hơn nữa, Google thấy web nằm im vài ngày là tụt thứ hạng, lúc bật lại bạn phải gây dựng gần như từ đầu.
Mình từng gặp một homestay ở Đà Lạt để tên miền hết hạn đúng dịp lễ. Ba ngày liền web không vào được, khách tìm trên Google không ra, gọi điện hỏi thì tưởng chỗ này đã đóng cửa, vậy là mất trắng một đợt cao điểm chỉ vì quên một email nhắc hạn.
Cách phòng thì đơn giản: ngay khi nhận web, bạn mở lịch điện thoại đặt nhắc trước ngày hết hạn khoảng một tháng, cho cả tên miền lẫn hosting. Đừng tin mỗi email nhắc của nhà cung cấp, vì nó hay rơi vào hộp thư rác, mà chủ động đặt lịch cho chắc. Việc này bạn làm xong trong hai phút.
Cập nhật nội dung cho web còn “sống”
Một cái web để nguyên không đụng tới suốt nửa năm sẽ trông rất cũ, khách vào thấy giá sai, thấy món đã nghỉ bán, thấy ảnh từ Tết năm ngoái là mất tin ngay. Web nằm im phần lớn không phải vì hỏng kỹ thuật, mà vì thông tin cũ mèm chẳng ai để ý sửa.
Bạn không cần viết bài hằng tuần đâu, chỉ cần mỗi khi có gì đổi ngoài đời thì sửa luôn trên web cho khớp:
- Quán phở đổi giá, thêm món mới hay nghỉ một buổi trong tuần thì sửa ngay phần menu và giờ mở cửa.
- Homestay vào mùa cao điểm tăng giá phòng hoặc ra gói lễ thì cập nhật bảng giá cho đúng, kẻo khách đặt theo giá cũ rồi tranh cãi.
- Spa ra liệu trình mới hay đổi khuyến mãi theo mùa thì thay banner và mô tả dịch vụ.
- Shop online hết hàng món nào thì ẩn đi, có ảnh sản phẩm đẹp hơn thì thay vào.
Phần lớn việc này bạn tự bấm sửa trong trang quản trị được, không cần gọi thợ. Nếu bên làm web có hướng dẫn, bạn cứ nhờ họ quay một đoạn ngắn chỉ vài thao tác cơ bản là đổi chữ, đổi giá và thay ảnh. Đó là kỹ năng đáng học một lần để dùng suốt đời cái web.
Một cái web nhẹ và nhanh không phải làm một lần là xong, mà cần để mắt đều.
Gom và khoe đánh giá mới
Khách mới thường tin khách cũ hơn tin lời bạn tự khen, nên mỗi lần phục vụ xong mà khách vui thì đừng ngại xin một câu nhận xét. Một dòng thật như “phòng sạch, chủ nhà dễ thương, sẽ quay lại” đáng giá hơn cả đoạn quảng cáo bạn tự viết ra.
Gom dần những lời đó lại, từ tin nhắn Zalo, bình luận trên trang cho tới ảnh khách chụp, rồi đưa lên web. Cứ vài tháng thêm một hai cái mới để khách thấy quán vẫn đông, vẫn được yêu. Đánh giá để từ năm ngoái thì không sai, nhưng một lời khen tháng trước thuyết phục hơn nhiều.
Để mắt tốc độ, lỗi và an toàn
Mỗi tháng bạn bỏ ra mười phút tự kiểm tra web bằng điện thoại của mình, đóng vai một người khách thật. Mở trang lên xem nó hiện ra nhanh hay phải chờ, bấm thử các nút gọi điện, nhắn Zalo, xem menu, rồi điền thử cái form liên hệ xem tin có về tới bạn không. Nhiều quán mất khách cả tháng trời chỉ vì form gửi đi mà chẳng ai nhận được.
Vài thứ nên để ý thêm: ảnh quá nặng làm trang tải chậm thì nén nhẹ lại trước khi đăng; cái ổ khoá nhỏ cạnh địa chỉ web (gọi là https, tức kết nối an toàn) phải còn đó, nếu trình duyệt báo “không an toàn” là có chuyện rồi. Và đừng cài thêm thứ linh tinh vào web cho vui mắt, vì mỗi thứ gắn thêm đều có thể làm web chậm đi hoặc sinh lỗi.
Chuyện sao lưu cũng quan trọng không kém: bạn giữ một bản lưu của web phòng khi sự cố, để lỡ có hỏng còn khôi phục lại được, khỏi phải làm lại từ con số không. Mấy việc kỹ thuật như sao lưu định kỳ, gia hạn chứng chỉ an toàn hay xử lý khi web báo lỗi lạ thì nên để bên kỹ thuật lo. Seawin Tech có gói chăm sóc làm sẵn những việc đó cho bạn.
Theo dõi kết quả và biết khi nào cần nhờ thợ
Cuối cùng, thi thoảng bạn ngó xem web có đang làm việc không. Không cần số liệu gì phức tạp, chỉ cần nắm vài điều: mỗi ngày có bao nhiêu người vào, họ tới từ đâu (gõ thẳng địa chỉ, từ Google hay từ Facebook), và họ xem trang nào nhiều nhất. Bên làm web thường gắn sẵn công cụ đếm khách miễn phí, bạn chỉ cần được chỉ cách mở ra xem là đủ.
Nhìn mấy con số đó là bạn biết web có đáng tiền không và nên đẩy mạnh chỗ nào. Thấy khách vào từ Google tăng đều thì đó là dấu hiệu tốt, còn thấy ai cũng thoát ngay ở trang chủ thì có thể trang đang tải chậm hoặc thiếu mất thứ khách cần.
Tóm gọn ranh giới cho dễ nhớ. Những việc bạn tự làm được là giữ chìa khoá, đặt lịch gia hạn, sửa giá và món, xin và đăng đánh giá, tự bấm thử web mỗi tháng. Những việc nên nhờ kỹ thuật là sao lưu định kỳ, gia hạn chứng chỉ an toàn, xử lý khi web tự nhiên chậm hay báo lỗi lạ, và nâng cấp lúc cần. Chăm đều như vậy thì cái web sẽ bền và tiếp tục mang khách về cho bạn, thay vì lặng lẽ hỏng đi trong vài tháng.